IL-WIRT KULTURALI INTANĠIBBLI F’MALTA
Il-Konvenzjoni tal-UNESCO għas-Salvagwardja tal-Wirt Kulturali Intanġibbli ġiet ratifikata fis-7 ta’ Marzu 2017 wara li ġiet approvata mill-Parlament Malti b’Mozzjoni 450. Il-fatt li Malta riedet tirratifika din il-Konvenzjoni tal-2003, bagħat sinjal ċar tal-impenn qawwi lejn il-konservazzjoni u t-trawwim tal-memorja kollettiva u l-identità nazzjonali.
Flimkien ma’ strumenti internazzjonali oħra li jipproteġu l-wirt kulturali, il-Konvenzjoni tal-2003 hija mmirata biex tissalvagwardja l-użi, ir-rappreżentazzjonijiet, l-espressjonijiet, l-għarfien u t-tekniki li komunitajiet, gruppi u, f’xi każijiet, individwi, jirrikonoxxu bħala parti integrali mill-wirt kulturali tagħhom.
Il-pożizzjoni ġeografika ta’ Malta, bħala gżira fiċ-ċentru tal-Mediterran, meqjusa bħala l-benniena taċ-ċiviltajiet, ikkontribwiet għall-istorja vasta tagħna. Minħabba l-importanza strateġika tal-gżira, kienet iddominata mill-biċċa l-kbira tal-potenzi li okkupaw il-Mediterran. L-istorja ta’ nazzjon tinfluwenza l-Kultura tiegħu. Matul iż- żminijiet, aħna writna tradizzjonijiet mill- ħakkiema tagħna kif ukoll mill- ġirien tagħna. Adottajna u kultant addattajna dak li kien jaqbel magħna u warrabna dak li ma kienx jaqbel mal-karattru tagħna. Dawn l-influwenzi huma riflessi fil-lingwa tagħna, ir-reliġjon, id-drawwiet u d-drawwiet u l-sengħa tagħna. Il-fatt li żammejna dawn it-tradizzjonijiet ħajjin huwa prova ta’ kemm dawn it-tradizzjonijiet huma importanti għall-Kultura tagħna. Is-salvagwardja tal-wirt intanġibbli tagħna tinvolvi l-isforz tan-nies.
Għalkemm fraġli, il-wirt kulturali intanġibbli huwa fattur importanti biex tinżamm id-diversità kulturali quddiem il-globalizzazzjoni li qed tikber. Fehim tal-wirt kulturali intanġibbli ta’ komunitajiet differenti jsaħħaħ id-djalogu interkulturali, u jinkoraġġixxi rispett reċiproku lejn stili oħra ta’ ħajja.
L-importanza tal-wirt kulturali intanġibbli mhijiex il-manifestazzjoni kulturali nnifisha iżda pjuttost il-ġid ta’ għarfien u ħiliet li jiġu trażmessi permezz tiegħu minn ġenerazzjoni għall-oħra. Il-valur soċjali u ekonomiku ta’ din it-trażmissjoni tal-għarfien huwa rilevanti għall-gruppi minoritarji u għall-gruppi soċjali prinċipali fi Stat, u huwa importanti daqs l-Istati li qed jiżviluppaw kif ukoll għal dawk żviluppati.
ICH Malta tħeġġeġ lill-komunitajiet, l-entitajiet u l-individwi biex jappoġġjaw l-elevazzjoni tal-Lista Nazzjonali, billi jinnominaw permezz ta’ proċess iggwidat, kwalunkwe elementi ta’ wirt kulturali intanġibbli li għandhom jiġu salvagwardjati. Huwa possibbli wkoll li elementi fl-Inventarju Nazzjonali jiġu nominati għall-inklużjoni fil-Listi Internazzjonali tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO.
Bħalissa Malta għandha 12-il element ta’ wirt kulturali intanġibbli fil-Lista ta’ Inventarju Nazzjonali u 3 elementi nominati għal-listi tal-UNESCO, Il-Ftira, l-arti kulinari u l-kultura tal-ħobż tal-għaġina ċċattjata f’Malta ppreżentata f’Marzu 2019, Għana: Malta’s Folksong submitted in March 2020 and Festa Maltija submitted in March 2021. Il-Ftira ġiet ingaġġata mill-UNESCO fil-Lista Rappreżentattiva tal-Umanità f’Diċembru 2020.
